Asbest in het gebouw waar je werkt, waarop moet je letten?

Wat zijn de gevolgen van blootstelling aan asbest? Wanneer kunnen asbestvezels vrijkomen? Hoe worden werknemers beschermd?

ANTWOORD

Asbest is een vezelachtige stof die in de natuur voorkomt. Oorspronkelijk bleek het vele pluspunten te hebben: het was goedkoop, eenvoudig te ontginnen, was stevig, slijtvast, hittebestendig, isolerend,… Pas later werden de vele negatieve gevolgen duidelijk en sinds 2001 is het gebruik en de verkoop van asbest ook volgens de wet verboden.

Doordat het vroeger vaak gebruikt werd in de (woning)bouw, kan je het nu nog tegenkomen, niet in zuivere vorm, maar verwerkt in asbesthoudende materialen (bijvoorbeeld in asbestcement golfplaten, bloembakken, isolatie rond verwarmingsbuizen, imitatiemarmer, afvoergoot,…).

Wat zijn de gevolgen van blootstelling aan asbest?

Asbestvezels kunnen splitsen in zeer kleine, niet met het oog waarneembare vezels. Een andere vezel zoals wol of katoen wordt door onze neusharen of door het slijmvlies waartegen hij botst, tegengehouden. De asbestvezel legt zich echter door zijn lengte volledig in het midden van de luchtstroom en volgt zo de bochten en wendingen tot in het diepst van onze luchtwegen. Het lichaam probeert wel de ingeademde asbestvezel terug uit de longen te verdrijven, maar dit lukt niet.

Inademing van asbestvezels kan leiden tot zeer ernstige aandoeningen, meerbepaald ‘asbestose’ (dit is niet dodelijk, maar men heeft ademhalingsproblemen en loopt veel kans op long- en hartziekten), longkanker, kanker van het long- of buikvlies, of kanker van het strottenhoofd.

In theorie houdt elke blootstelling aan vrijgekomen asbestvezels een risico in, doch hoe groter de hoeveelheid en hoe langer de blootstellingsduur, hoe hoger het risico op deze aandoeningen. Gemiddeld gezien ontstaan de gezondheidsproblemen een twintig tot dertigtal jaar na blootstelling.

Wanneer kunnen asbestvezels vrijkomen?

Algemeen gezien kunnen we de verschillende asbestproducten indelen in twee groepen.

In de ene groep is het asbest hechtgebonden aan andere stoffen. De vezels zijn dan vermengd met een verbindingsmiddel en zitten stevig verankerd in het dragermateriaal. Dat is bijvoorbeeld het geval bij asbestcement (golfplaten, leien, buizen). Zolang dit in goede staat is en niet wordt bewerkt (zagen, slijpen, schuren, boren, afspuiten onder hoge druk, slopen,…) komen er nauwelijks vezels vrij.

De andere groep bestaat uit producten waarin het asbest min of meer los zit, het “ongebonden” asbest. De vezels zitten minder hecht vast op het dragermateriaal en komen bij verwering of verwerking dus makkelijker vrij. De ongebonden asbestvezels werden vaak gebruikt als isolatiespuitlaag in constructies.

Algemeen geldt dat asbesthoudend materiaal in goede toestand meestal mag blijven zitten waar het zit. Vooral toepassingen in hechtgebonden asbestcement leveren weinig risico op. Asbest verwijderen zonder kennis van zaken is veel gevaarlijker dan alles laten zitten. Toch moet u waakzaam blijven, op termijn kan er door beschadiging of verwering toch gevaar ontstaan.

Hoe worden werknemers beschermd?

Eerst en vooral maakt elke werkgever een inventaris op van alles wat asbest bevat in een bedrijf. Dit vormt het uitgangspunt om te beslissen wat er met het asbesthoudend materiaal gaat gebeuren en hoe men de kans op blootstelling van de werknemers zo laag mogelijk houdt. Wanneer werkzaamheden uitgevoerd worden, moet er steeds rekening gehouden worden met deze inventaris.

Enkel werknemers met een speciale vorming mogen asbestwerkzaamheden uitvoeren. Dit geldt ook voor herstel- en onderhoudswerken door elektriciens, loodgieters, airconditionings- en verwarmingstechnici, schrijnwerkers, etc… tijdens het bewerken (zagen, boren, perforeren,…) van asbesthoudend materiaal. Belangrijke sloop- en verwijderingswerken zoals het wegnemen van spuitasbest mogen enkel door gespecialiseerde firma’s worden uitgevoerd.

Heel wat maatregelen zoals het dragen van persoonlijke beschermingsmiddelen, rustpauzes, meldingsplicht, het werkplan, opleiding van de werknemers, en toe te passen technieken bij sloop en verwijdering, zijn nu strikter gereglementeerd.

De vezelconcentraties waaraan werknemers volgens de wetgeving mogen worden blootgesteld zijn nu zo laag dat het risico op asbestose verdwijnt en het risico op kanker bijna geheel wordt uitgeschakeld.

Indien u als werknemer effectief aan asbest wordt of werd blootgesteld, wordt u tenminste éénmaal per jaar medisch onderzocht en kan u ook ná de blootstelling, op voorstel van de arbeidsgeneesheer, verder medisch opgevolgd worden.

Er is geen risico wanneer men in gebouwen werkt waar er asbest aanwezig is wanneer deze gebonden is en de asbesthoudende materialen in goede staat zijn en zolang men niet gaat boren, zagen of breken. Wanneer er geen contact mogelijk is omdat het materiaal zich op moeilijk bereikbare plaatsen bevindt waartoe men geen toegang heeft, is het risico ook uiterst gering.

De aanwezigheid van asbestproducten zijn toegelaten totdat ze verwijderd dienen te worden of aan vervanging toe zijn.
< Vorige   Volgende >

-->

20 augustus 2008