Home Sociaal Secretariaat Nieuws Actualiteit Kan u als werkgever uw werknemers verplichten mee te verhuizen met de onderneming?

Kan u als werkgever uw werknemers verplichten mee te verhuizen met de onderneming?

Stel: uw onderneming is in volle groei en bloei en u ziet zich bijgevolg genoodzaakt te verhuizen naar een ruimere locatie, die weliswaar enkele tientallen kilometers verderop gelegen is. Voor uw werknemers gaat dit gepaard met een wijziging van hun tewerkstellingsplaats.
De vraag rijst of u deze wijziging zonder meer eenzijdig kan opleggen en wat de eventuele gevolgen zijn naar het woon-werkverkeer toe.

1. Eenzijdige wijziging essentiële arbeidsvoorwaarde

Indien u als werkgever eenzijdig een essentieel bestanddeel van de arbeidsovereenkomst in belangrijke mate wijzigt, kan uw werknemer dit beschouwen als een impliciet ontslag en dus de onregelmatige beëindiging van de arbeidsovereenkomst inroepen.

De plaats van tewerkstelling is in principe een essentieel bestanddeel van de arbeidsovereenkomst en kan dus niet zonder meer eenzijdig gewijzigd worden. Deze stelling dient evenwel genuanceerd te worden. De rechter zal bij betwistingen de wederzijdse belangen van werkgever en werknemer tegen elkaar afwegen en rekening houden met o.m. de volgende elementen:

de afstand van de verplaatsing: indien de bijkomende reistijd niet overdreven lang is, betreft het geen aanzienlijke wijziging
de contractuele bedingen: in de arbeidsovereenkomst kan uitdrukkelijk bedongen worden dat de arbeidsplaats geen essentiële arbeidsvoorwaarde vormt
de aard van de uitgeoefende functie: voor een handelsvertegenwoordiger die voortdurend op de baan is, zal de ligging van de maatschappelijke zetel van minder belang zijn
de eventuele inspanningen van de werkgever om de gevolgen van de wijziging van de tewerkstellingsplaats op te vangen

2. Gevolgen woon-werkverkeer

Hoewel de verplaatsingskosten van de werknemer van zijn woonplaats naar de plaats van tewerkstelling geen kosten eigen aan de werkgever uitmaken en de terugbetaling ervan bijgevolg als een belastbaar voordeel moet worden beschouwd, geldt hierop een uitzondering wanneer het gaat om de vergoeding van bijkomende verplaatsingskosten naar aanleiding van een wijziging van de arbeidsplaats. Deze terugbetaling kan onder volgende voorwaarden als de vergoeding van een kost eigen aan de werkgever beschouwd worden:

het gaat om een eenzijdig opgelegde wijziging van de tewerkstellingsplaats
de werknemer aan wie de vergoeding wordt toegekend was reeds in dienst voor de verhuis van de onderneming
de vergoeding wordt berekend op basis van het aantal bijkomende kilometers en bedraagt niet meer dan € 0,3093/km (jaarlijks indexeerbaar)

Indien de werknemer over een bedrijfswagen beschikt, wordt voor de raming van het belastbaar voordeel het privé-gebruik bepaald op 5000 of 7500 km op jaarbasis naargelang de woon-werkafstand al dan niet meer dan 25 km bedraagt. Bedraagt de verplaatsing meer dan 25 km ingevolge de verhuis van de onderneming, dan kan men onder volgende voorwaarden het belastbaar voordeel blijven ramen op 5000 km:

het gaat om een eenzijdig opgelegde wijziging van de tewerkstellingsplaats
de werknemer aan wie de vergoeding wordt toegekend beschikte reeds over een bedrijfswagen voor de verhuis van de onderneming
de woon-werkafstand bedroeg voor de verhuis niet meer dan 25 km

Liesbeth Overmeire (Adviseur juridische zaken)