Stakingsacties in de bouw

In de bouwsector wordt er reeds gedurende twee maanden onderhandeld over loon- en arbeidsvoorwaarden voor de periode 2009-2010. Het sociaal overleg in de bouw verloopt in een gespannen en moeilijke sfeer.

De werkgeversdelegatie heeft een voorstel gedaan dat een netto koopkrachtverhoging voor alle arbeiders inhield van € 125 voor 2009 en € 250 voor 2010. In het voorstel zat ook een verhoging van de mobiliteitsvergoeding en de invoering van een hospitalisatieverzekering voor alle actieve bouwvakarbeiders.

Dit voorstel werd door de vakbonden verworpen. Zij willen kost wat kost een syndicale premie van € 135 invoeren in de bouw, dus enkel voor de arbeiders die bij een vakbond aangesloten zijn.

Ondanks het verzet van de werkgeversorganisaties tegen de toekenning van een syndicale premie, blijven de vakbonden eisen dat het interprofessioneel akkoord wordt ingevuld voornamelijk door de toekenning van een syndicale premie.

Alhoewel stakingen in de bouwsector een rariteit zijn, hebben de drie vakbonden een stakingsaanzegging ingediend die afliep op woensdagavond 1 april 2009.

Op 1 april 2009 rond 4 uur hebben de sociale partners een voorakkoord bereikt. Dit voorakkoord kon de geplande stakingsacties op donderdag 2 april 2009, voornamelijk in de betoncentrales, niet meer tegenhouden.

Richtlijnen waarmee u als werkgever rekening kan houden:

Kan de werkgever tegen de staking optreden indien de situatie escaleert of indien de toegang tot de onderneming wordt verhinderd voor werkwilligen?

Het komt steeds meer voor dat stakersposten de toegang tot een onderneming verhinderen of zelfs tot een heel bedrijventerrein. Dit is in principe verboden. Werkwilligen moeten normaalgezien de kans krijgen om het gebouw te betreden.

In voorkomend geval kan de werkgever volgende stappen ondernemen:

De werkgever kan een tussenkomst van de politie vragen indien hij vreest voor zijn eigendom of de veiligheid van klanten en/of werkwillig personeel.

Eveneens kan er een interventie van de rechterlijke macht worden overwogen. Indien de gevolgen van de staking disproportioneel zijn ten opzichte van het met de actie beoogde doel, kan de werkgever de rechten met een eenzijdig verzoekschrift vragen om op zeer korte termijn de nodige maatregelen te treffen tegen een stakingsactie.

Met een procedure op éénzijdig verzoekschrift doet de rechtbank uitspraak over het geschil zonder de andere partij in het conflict te horen. Bijgevolg kan de rechtbank maatregelen opleggen aan een tegenpartij die niet bij naam gekend is, wat bij een staking meestal het geval is.

De werkgever kan dit éénzijdig verzoekschrift aanwenden zodra volgende rechten geschonden worden:
  • actieve stakingspiketten: stakers mogen werknemers en/of klanten verbaal aanmoedigen maar mogen geen fysiek geweld plegen
  • het recht om de onderneming te betreden moet gevrijwaard worden alsook het recht van de werknemers om niet te staken
  • het eigendomsrecht, het recht op ondernemen,… mag niet worden geschaad

Vaststelling van voormelde inbreuken gebeurt door een gerechtsdeurwaarder aan de hand van volgende elementen: blokkade toegangswegen van de industriezones, blokkade toegang tot de onderneming, welke voertuigen blokkeren de weg (nummerplaten, automerken, serienummers, aantal voertuigen), aantal personen betrokken bij de actie, kledij, leeftijd, identiteit, attributen, acties naar klanten en derden toe,…

Indien de rechterlijke beslissing niet gerespecteerd wordt, kan de rechter een dwangsom opleggen, waarvan het bedrag kan vastgesteld worden volgens het aantal inbreuken, het aantal dagen vertraging bij de uitoefening van de rechterlijke beslissing,…

Is er recht op loon?

Een werkgever moet geen loon betalen aan stakende werknemers, aangezien er niet gewerkt wordt. Stakende werknemers die bij een vakbond zijn aangesloten, zullen via hun vakbond wel een stakingsvergoeding ontvangen wanneer de vakbond de staking heeft uitgeroepen of erkend.

Ook aan de werkwillige werknemers moet u als werkgever geen loon betalen. Werkwillige werknemers zijn werknemers die omwille van de staking hun arbeid niet kunnen beginnen alhoewel ze zich normaal naar de plaats van de arbeid hebben begeven of die de arbeid waaraan ze bezig waren niet verder kunnen voortzetten.

Is er recht op werkloosheidsuitkeringen?

Werknemers die niet kunnen werken omwille van de staking en waarvoor de werkgever geen ander werk kan voorzien, kunnen eventueel aanspraak maken op werkloosheidsuitkeringen. Dit moet wel goedgekeurd worden door het beheerscomité van de RVA, dat zal nagaan of de werknemers toch niet aan het staken waren of rechtstreeks belang hadden bij de staking.

Welke formulieren moet de werkgever afleveren?

Op verzoek van de werknemer, moet de werkgever een formulier C 3.2 A (voor de bouwsector is dit controlekaart C 3.2 A-bouw) overhandigen dat als controlekaart dienst doet. De werknemer moet dit formulier steeds in zijn bezit hebben en het kunnen voorleggen aan de Inspectiediensten van de RVA indien zij dit vragen.
Op het einde van de kalendermaand waarin de tijdelijke werkloosheid plaatsvond, moet de werkgever dan 2 formulieren C 3.2-werkgever aan de werknemer overhandigen. Eén formulier dient als bewijs van de uren tijdelijke werkloosheid, het andere als uitkeringsaanvraag.
Om voor de dagen van tijdelijke werkloosheid uitkeringen te krijgen moet de werknemer de formulieren dan aan zijn vakbond of aan de Hulpkas voor Werkloosheidsuitkeringen (HVW).

Kan de werkgever beroep doen op uitzendarbeid of werken met een vervangingscontract?

De werkgever mag de stakende werknemers niet vervangen door uitzendkrachten om zo toch te kunnen werken.

Een deelname van enkele vakbondsafgevaardigden en militanten, zonder gevolg op de activiteit binnen het bedrijf, wordt niet aanzien als een staking in de zin van de uitzendbasiswetgeving. In dergelijk geval kunnen dus wel verder uitzendkrachten ter beschikking gesteld worden van het bedrijf.

Eveneens kunnen er geen vervangingsovereenkomsten worden aangegaan om in de vervanging van een stakende werknemer te voorzien.

Is een ontslag van een werknemer wegens deelname aan een staking willekeurig?

Een ontslag gegeven naar aanleiding van de deelname van de werknemer aan een staking is soms een represaille. In dat geval oordelen de feitenrechters vaak dat het ontslag willekeurig is.

Dit is bijvoorbeeld het geval wanneer een ontslag zgn. wegens economische redenen wordt gegeven onmiddellijk na de deelname van de werkman aan een staking van één dag en dit ontslag in strijd is met een CAO-bepaling die voorschrijft om bij gebrek aan werk wegens economische redenen over te gaan tot verdeling van het werk en beurtwerkloosheid.

Wanneer daarentegen ontslag wordt gegeven omwille van de ontoelaatbare wijze waarop de werkman van zijn recht om te staken gebruik heeft gemaakt, is dit ontslag niet willekeurig.

Wel rust de bewijslast van het feit dat de werknemer het stakingsrecht foutief heeft uitgeoefend bij de werkgever.

Mocht u nog vragen hebben, kan u uiteraard contact opnemen met de juridische dienst.

 

Katrien Depuydt (Adviseur juridische zaken)

< Vorige   Volgende >

-->

9 april 2009