Home Welzijnsbeleid Risicobeheer Psychosociale aspecten Pesten, geweld en ongewenst seksueel gedrag

Pesten, geweld en ongewenst seksueel gedrag

Elke werksituatie kan een bron van conflicten zijn. Verschillende factoren spelen hier een rol: de werkorganisatie, de wijze van besluitvorming, de normen en waarden op de werkvloer, discriminatie of ongelijke behandeling…

Conflicten die niet snel worden aangepakt, kunnen escaleren. Dit leidt mogelijk tot een situatie waarin communicatie onmogelijk wordt. Op langere termijn kan dit uitmonden in geweld, pesterijen of ongewenst seksueel gedrag op het werk. Om die wantoestanden te voorkomen en aan te pakken werd in 2002 de Antipestwet in het leven geroepen.

• Vernieuwde wetgeving
• Preventieadviseur psychosociale aspecten
• Taken van de bevoegde preventieadviseur
• De rol van de vertrouwenspersoon
• Wat zegt het Arbeidsreglement?
• Interne procedure

Vernieuwde wetgeving

De huidige wet beschouwt geweld, pesterijen en ongewenst seksueel gedrag (OSGW) als 'psychosociale belasting veroorzaakt door het werk'. Als men de psychosociale belasting in zijn geheel aanpakt, zullen ook geweld, pesterijen en ongewenst seksueel gedrag op het werk verminderen.

De nadruk ligt op de organisatie van de preventie van psychosociale belasting volgens het dynamisch risicobeheersingssysteem. Men gaat de risico’s beheersen door middel van risicoanalyse, preventiemaatregelen, consultatie van het comité, integratie in het globale preventieplan, …

Preventieadviseur psychosociale aspecten

De werkgever kiest zelf of hij de opdrachten van de Antipestwet geheel of gedeeltelijk toewijst aan de interne dienst of aan een externe dienst voor preventie en bescherming op het werk.

Vertrouwt de werkgever de opdracht toe aan de interne dienst, dan moet hij een preventieadviseur aanstellen die gespecialiseerd is in de psychosociale aspecten van het werk. Ook geweld, pesterijen en ongewenst seksueel gedrag op het werk vallen hieronder. Telt de onderneming minder dan 50 werknemers, dan moet de werkgever een beroep doen op een externe adviseur.

Taken van de bevoegde preventieadviseur:

• Hij werkt mee aan de risicoanalyse.
• Hij geeft raad en biedt opvang aan de personen die verklaren het voorwerp te zijn van ongewenst seksueel gedrag op het werk en zoekt mee naar een oplossing.
• Hij ontvangt de met redenen omklede klachten, hij luistert naar de getuigen en informeert de werkgever dat de persoon ontslagbescherming geniet.
• Hij onderzoekt de klachten en stelt aan de werkgever passende maatregelen voor.
• Hij stelt het individueel klachtendossier op in de formele procedure en houdt het bij.
• Hij brengt advies uit over de keuze van de gespecialiseerde diensten of instellingen.
• Hij verstrekt de preventieadviseur van de interne dienst alle gegevens die relevant zijn voor het opstellen van het jaarverslag.

De rol van de vertrouwenspersoon

De werkgever wijst één of meerdere vertrouwenspersonen aan na akkoord van alle leden-vertegenwoordigers van de personeelsleden binnen het comité. De vertrouwenspersoon krijgt een volwaardig statuut binnen de interne preventiedienst. Zijn aanstelling is echter niet verplicht.

De rol van de vertrouwenspersoon in de onderneming is drieledig.

1. Hij helpt procedures uitwerken

De vertrouwenspersoon helpt bij het opstellen van de procedures voor de behandeling van klachten rond pesten, geweld en ongewenst seksueel gedrag op het werk. Elke werknemer die meent hiervan het slachtoffer te zijn, is zo op de hoogte van de mogelijke stappen.

2. Hij zorgt voor opvang, advies en steun

De vertrouwenspersoon zorgt voor opvang, hulp, advies en steun aan medewerkers die menen het slachtoffer te zijn van pesten, geweld of ongewenst seksueel gedrag op het werk.

Op verzoek van de aanklager kan hij bemiddelen tussen aanklager en aangeklaagde. De vertrouwenspersoon neemt enkel acties wanneer de aanklager hiermee akkoord gaat. De vertrouwenspersoon is niet verplicht om aan de werkgever te rapporteren. De werkgever kan wel op een collectieve en anonieme basis feedback vragen.

3. Hij neemt klachten in ontvangst

De vertrouwenspersoon kan op verzoek van de aanklager de met redenen omklede klacht in ontvangst nemen. Hij maakt de met redenen omklede klacht daarna onmiddellijk over aan de bevoegde preventieadviseur ‘psychosociale aspecten’ van de interne of externe dienst voor preventie en bescherming.

Wat zegt het arbeidsreglement?

Het arbeidsreglement moet minimaal de volgende gegevens bevatten in verband met pesten, geweld of ongewenst seksueel gedrag op het werk:

• de coördinaten van de preventieadviseur en van eventuele vertrouwenspersonen;
• de interne procedures wanneer er meldingen zijn van geweld, pesterijen of ongewenst seksueel gedrag.

Interne procedure

De wet vraagt dat pestgerelateerde problemen zoveel mogelijk in het bedrijf afgehandeld worden.

Een eerste mogelijkheid is het informele luik. De vertrouwenspersoon of de preventieadviseur kan de medewerker die problemen ervaart een luisterend oor bieden of adviezen verstrekken. Hij kan ook actief tussenkomen, door bijvoorbeeld te bemiddelen met de aangeklaagde persoon of samen met de verantwoordelijke een uitweg te zoeken.

Een andere mogelijkheid is het formele luik. De werknemer kan pas een ‘met redenen omklede klacht’ indienen bij de vertrouwenspersoon of de preventieadviseur nadat hij een gesprek had met één van beide. De ‘met redenen omklede klacht’ is een nauwkeurige omschrijving van de feiten, met daarbij de vermelding van het tijdstip en de plaats.

De preventieadviseur hoort de personen, getuigen en anderen die hij nuttig oordeelt. Hij beslist dus zelf wie hij wil spreken in het kader van het onderzoek.

De preventieadviseur bezorgt de werkgever een geschreven advies. Dit advies omvat een samenvatting van de feiten, een analyse van de oorzaken en de preventiemaatregelen. Indien zijn vaststellingen het mogelijk maken, adviseert hij over de vraag of het al dan niet gaat om pesterijen.

Voor meer informatie kan u steeds contact opnemen met de afdeling psychosociale aspecten van AristA.

Wetgeving

10 januari 2007 – Wet tot wijziging van verschillende bepalingen betreffende het welzijn van de werknemers bij de uitvoering van hun werk waaronder deze betreffende de bescherming tegen geweld, pesterijen en ongewenst seksueel gedrag op het werk.

17 mei 2007 - Koninklijk besluit betreffende de voorkoming van psychosociale belasting veroorzaakt door het werk, waaronder geweld, pesterijen en ongewenst seksueel gedrag op het werk.